Jako rodzic znasz swoje dziecko najlepiej. Widzisz jego radości, ale też momenty, gdy jest mu trudno, gdy jest przebodźcowane.

Trudne zachowania nie wynikają  z reguły z charakteru dziecka, ale z tego, jak mózg malucha radzi sobie z otaczającym go światem.

Integracja sensoryczna (SI) to klucz do zrozumienia tych procesów oraz metoda wsparcia, która daje dużo ulgi na co dzień.

Czym jest integracja sensoryczna?

W najprostszych słowach: to sposób, w jaki nasz układ nerwowy odbiera informacje z zewnątrz (dotyk, dźwięk, obraz) oraz z wewnątrz ciała (równowaga, czucie głębokie), a następnie organizuje je tak, byśmy mogli na nie odpowiednio zareagować.

Jak działa przetwarzanie bodźców?

Wyobraź sobie, że mózg to centrum logistyczne.

Każdy zmysł wysyła tam informacje. Prawidłowa integracja sensoryczna sprawia, że informacje te są szybko i sprawnie segregowane i wysyłane w odpowiednie miejsce. 

Dzięki temu, gdy ktoś nas dotknie, wiemy, czy to przyjacielskie poklepanie, czy zagrożenie, i reagujemy adekwatnie.

Dlaczego dzieci mają trudności sensoryczne

Przyczyn może być wiele – od uwarunkowań genetycznych, przez przebieg ciąży, aż po czynniki środowiskowe. Ważne jest jednak to, że trudności te wynikają z fizjologii układu nerwowego. To nie jest wina dziecka ani błąd wychowawczy rodzica. Mózg po prostu potrzebuje wsparcia w nauce zarządzania bodźcami.

Kiedy warto rozważyć diagnozę integracji sensorycznej?

Wiele zachowań, które przypisujemy nieśmiałości lub temperamentowi, ma podłoże sensoryczne.

Jeśli czujesz, że codzienne sytuacje – jak mycie zębów czy hałas w sklepie – wywołują u Twojego dziecka nadmierne, nieadekwatne, skrajne reakcje emocjonalne , to  warto przyjrzeć się temu bliżej.

Objawy nadwrażliwości i podwrażliwości

U dzieci obserwujemy  dwa sposoby reakcji. O nadwrażliwości można mówić wtedy, gdy dziecko unika bodźców. Przeszkadzają mu metki w ubraniach, zapach obiadu, głośny śmiech rówieśników.

Czuje się atakowane i przytłoczne  przez świat.

Podwrażliwość jest wtedy, gdy dziecko poszukuje bodźców. Mocno wpada na przedmioty, kręci się w kółko bez zawrotów głowy, uwielbia bardzo głośne dźwięki, silne przytulanie,i intensywne zapachy.

Trudności w zachowaniu i koncentracji

Problemy sensoryczne często ukrywają się pod postacią problemów w szkole. Dziecko, którego mózg walczy o przetrwanie w hałaśliwej klasie, nie ma zasobów, by skupić się na nauce pisania czy słuchaniu poleceń nauczyciela.

Jak wygląda diagnoza integracji sensorycznej?

Diagnoza integracji  to nie egzamin, a raczej spotkanie pełne empatii, podcza którego terapeuta poznaje dziecko, obserwuje jego reakcje, zadaje rodzicowi ważne pytania dotyczące rozwoju i funkcjonowania dziecka.

Celem diagnozy jest stworzenie mapy potrzeb Twojego dziecka i zaplanowanie potrzebnych mu oddziaływań terapeutycznych. 

Wywiad z rodzicami

Terapeuta podczas wywiadu zapyta o przebieg ciąży, kamienie milowe w rozwoju (raczkowanie, chodzenie) oraz codzienne nawyki, preferencje, trudności i potrzeby dziecka. Twoje spostrzeżenia są tu najcenniejszym źródłem informacji. Warto słuchać swojej rodzicielskiej intuicji i podzielić się z terapeutą swoimi wątpliwościami, przemyśleniami, swoją perspektywą. 

Obserwacja i testy

Specjalista obserwuje dziecko podczas zabawy na specjalistycznym sprzęcie.  W serii zaplanowanych i przemyślanych aktywności sprawdza koordynację, równowagę, planowanie ruchu oraz reakcje na dotyk czy dźwięk. Wykorzystuje do tego wystandaryzowane testy, które pozwalają obiektywnie ocenić profil sensoryczny malucha.

Terapia integracji sensorycznej – jak wspiera dziecko?

Terapia SI często nazywana jest nauką przez zabawę" – i słusznie. Odbywa się w sali pełnej hamaków, huśtawek, basenów z piłeczkami i tekstur.

Na czym polega terapia

Terapeuta stwarza sytuacje, w których dziecko dostarcza swojemu układowi nerwowemu dokładnie tych bodźców, których mu brakuje, lub uczy się tolerować te, które są dla niego trudne.  Wszystko odbywa się w atmosferze bezpieczeństwa i akceptacji, ze wsparciem terpauety i w relacji z nim. 

Jakie efekty można osiągnąć

Dzięki systematycznej pracy dziecko staje się:

• Spokojniejsze: Lepiej radzi sobie z emocjami.
• Sprawniejsze: Poprawia się jego motoryka mała i duża.
• Pewniejsze siebie: Świat przestaje być przytłaczającym miejscem , a staje się środowiskiem przyjaznym do eksploracji.

Dla jakiego wieku jest terapia?

Największą plastyczność mózg wykazuje w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, ale terapia pomaga dzieciom w każdym wieku, a nawet dorosłym.

Jak długo trwa terapia?

To bardzo indywidualna sprawa. Zazwyczaj pierwsze wyraźne zmiany widać po kilku miesiącach regularnych spotkań (raz lub dwa razy w tygodniu), terapia nie trwa krócej niż kilka miesięcy. 

Czy każde dziecko tego potrzebuje?

Nie. Każdy z nas ma swoje preferencje sensoryczne (np. jedni lubią masaż, inni go nie znoszą). Terapia jest potrzebna wtedy, gdy trudności sensoryczne utrudniają dziecku normalne funkcjonowanie, naukę lub nawiązywanie relacji.

Pamiętaj, że wczesne wsparcie to najlepszy prezent, jaki możesz dać swojemu dziecku w drodze do jego samodzielności.